گیومرت

هوشنگ

تهمورس

ضحاک

فریدون

منوچهر

نوذر

زو تهماسپ

گرشاسپ

کی کواذ

کی کاووس

پادشاهی کی خسرو

لهراسپ

گشتاسپ

بهمن

همای

داراب

دارا

اردشیر باباکان

شاپور پسر اردشیر

اورمزد پسر شاپور

بهرام پسر اورمزد

بهرام پسر بهرام

بهرام بهرامیان

نرسی پسر بهرام

اورمزد پسر نرسی

شاپورذوالاکتاف

اردشیر نیکوکار

شاپور پسر اردشیر

بهرام پسر شاپور

یزدگرد بزهکار

بهرام گور

یزدگرد پسر بهرام

هرمزد پسر یزدگرد

پیروز پسر یزدگرد

بلاش پسر پیروز

کواذ پسر پیروز

خسرو انوشیروان

هرمزد

خسرو پرویز

کواذ پسر پرویز

اردشیر پسر شیروی

فر آیین گراز

پوران دخت

آزرم دخت

فرخ راد

یزدگرد

A.E.Warner Vol.1

THE BEGINNING OF THE HISTORY THE PISHDADIAN DYNASTY

HUSHANG

TAHMURAS

ZAHHAK

Faridun

Minuchihr
NAUDAR
ZAV, THE SON OF TAHMASP
GARSHASP
Kai Kubad
KAI KAUS
Siyawush
Kai khasrau
GUSHTASP
THE STORY OF RUSTAM AND SHAGHAD
BAHMAN, SON OF ASFANDIYAR
HUMAI

آزمودن فريدون پسران خود را

چون فريدون از بازگشت پسرانش آگه شد خواست تا از دل ايشان آگه شود و ايشان را بيآزمايد. پس او كه جادو مى‏دانست، بسان يك اژدها كه شير هم ياراى رهايى از چنگ او را نداشت، جوشان و خروشان، آنسان كه از دهانش آتش بيرون مى‏آمد به سر راه پسران شتافت و برابر پسر بزرگترش ايستاد. پسر بزرگتر كه او را ديد گفت: مرد خردمند با اژدها در نمى‏آويزد. اين بگفت و به شتاب ازو بگريخت. آنگاه فريدون در همان نمود اژدها به سوى برادر ميانه رفت. پسر ميانه چون او را بديد، كمان را به زه كرد و گفت: اگر بايد جنگيد، چه ميان شير دمنده و مرد جنگى؟ در همان هنگام پسر كوچكتر به نزد ايشان رسيد و چون اژدها را بديد، برخروشيد و به او گفت: از پيش ما برو، كه تو همچون نهنگى هستى كه نبايد در راه شيران رود.

اينك اگر نام شاه آفريدون به گوش تو رسيده است، هرگز بدين سان مكوش، چه ما هر سه پسران اوييم و هر سه جنگاور. پس يا به راه ديگرى شو، يا اين كه به جنگت مى‏شتابم. چون فريدون فرّخ ، سخنان و هنرهاى ايشان بشنيد و بديد، ناپديد گشت.

آنگاه در نمود راستين خود يعنى بسان پدر ايشان، چنانكه سزاوار بود با كوس و پيلان مست و با گرز گاوسار در دست و بزرگان لشگر در پشت سر به پيشواز پسرانش شتافت. پسران كه چنين ديدند پياده گشتند و بر خاك بوسه دادند. فريدون دست ايشان را بگرفت و به اندازه بنواختشان.

چون به كاخ رسيدند، فريدون به گوشه‏اى رفت و خداى را سپاس بسيار گفت كه هر چه از نيك و بد روزگار ديد، ازو بود. آنگاه سه پسر خود را بخواند و بر تخت نشاند و ايشان را گفت: آن اژدهاى دژم كه مى‏خواست گيتى را با دَم خود بسوزاند،

 شرح مهرآبادى، ج:1، ص: 131

من بودم كه مى‏خواستم شما را بيآزمايم و چون آزمودم، شاد گشتم، اكنون گاهِ آن فرا رسيد كه چنانكه بايسته است، بر شمايان، نامى نهم. پس تو كه پسر بزرگتر هستى، نامت سلم«1»باشد كه تندرست از چنگ نهنگ بيرون آمدى و در گريز، درنگى نكردى و براستى دلاورى كه از پيل و شير نيانديشد، بايد او را بجاى دلير، ديوانه خوانْد . اما پسر ميانه را كه از همان آغاز دليرى كرد بايد تور«2»ناميد كه همچون شير دليرى بود كه پيل نيز نتوانست او را به زير آوَرَد . و پسر كوچكتر كه هم خردمند و هم جنگى، هم با شتاب و هم با درنگ است و هوشيارانه راه ميانه را برگزيد، ايرج«3»نامش باد كه سزاوار اوست.«4»و اكنون زمان آن شد تا نام اين پرى چهرگان تازى را

 شرح مهرآبادى، ج:1، ص: 132

بگذارم. پس فريدون، زن سلم را آرزو، زن تور را ماه آزاده خوى و زن ايرج را سهى ناميد. آنگاه خواست تا اختر ايشان را ببيند و از آينده ايشان آگاه گردد. پس در آنچه كه اختر شناسان از آينده سلم و تور و ايرج بديده و بنوشته بودند، نگريست. اختر سلم، نشان از برجيس و كمان داشت. اختر تور، شير بود. اما اختر ايرج، خرچنگ بود كه نشان از آشوب و جنگ بود. فريدون چون آن بديد، اندوهگين گشت و آهى كشيد، كه سپهر را به ايرج برآشفته و ناسازگار ديد.

افسونگرى آزمودن سرو بر پسران فريدون‏

پس آنگاه سرو- شاه يمن- بزم ميگسارى‏اى بر پا كرد و سه پسران فريدون را كه اينك داماد او گشته بودند، مِى بسيار خورانيد. آنگاه چون هنگام خواب فرا رسيد، بفرمود تا خوابگاه ايشان را در باغ، زير درختان گل افشان بساختند. و چون آن سه‏

 شرح مهرآبادى، ج:1، ص: 129

در آنجاى به خواب رفتند، سرو كه افسونگر بزرگى بود بيامد و سرما و بادى از راه جادو پديد آورد و چنان كرد تا آن سرما و باد سخت بر آن سه پسر بتازد و ايشان را شبانه در همان باغ و زير آن درختان نابود سازد. و چنان شد كه از بسيارىِ آن سرما و باد، باغ و دشت خشك گشت، چنانكه حتى زاغى نيز نتوانست در آن پريدن گيرد. ليكن آن سه پسر فريدونِ افسونگشاى با بكار بستن آنچه كه پدرشان براى گشودن بند جادو بديشان آموخته بود، از آن سرماى سخت بجستند و سرما هيچ در ايشان كار نكرد. چون روز فرا رسيد شاه يمن به سوى باغ رهسپار گشت با اين انديشه كه سه دامادش را آنسان بيابد كه رخسارشان از سرما لاژوردين«1»گشته و يخزده و مرده باشند و پس آنگاه سه دخترش باز هم براى او يادگار مانده باشند.

 چنين خواست كردن بريشان نگاه نه بر آرزو گشت خورشيد و ماه ليكن با شگفتى بسيار آن سه را بديد كه چون ماه نو بر تخت نشسته‏اند.

 بدانست كه افسون نيآيد بكار نبايد بدين برد خود روزگار ديگر براى شاه يمن چاره‏اى نماند. پس بزمى بياراست و بزرگان را فرا خواند و در گنجهاى كهن را بگشود و آن سه دخترش را با آن گنجها بياورد و به پسران فريدون سپرد. آنگاه از سرِ كينه‏اى كه به دل گرفته بود گفت: اين بد از فريدون به من نرسيد، از خودم بود كه بجاى پسر، مرا دختر آمد، چه، كسى كه او را دختر باشد، بدبخت است. آنگاه در پيش همه موبدان گفت: بدانيد كه اين سه دختر را كه همچون ديدگان من هستند به آيين خود، به ايشان سپردم تا ايشان نيز اين سه را چون ديدگان و جان خود بدانند. آنگاه خروشيد و ساختگى و رخت«2»پيوگان«3»را كه كجاوه‏هاى بسيار پر از گوهر و خواسته بود- ببست و بر پشت شتران گذارد و سايبان بر ايشان‏

  شرح مهرآبادى، ج:1، ص: 130

نهاد. و بدين سان دختران سرو با همسران و همراهانشان به سوى فريدون روى نهادند.

Par. 5

How Sarv proved the Sons of Faridun by Sorcery